Moğollar, Elbistan’ın Kaderini Nasıl Değiştirdi?

Çocukluğumda aile büyüklerimden şunu dinledim: “Moğollar, Elbistan’da taş üstünde taş koymamış, mezarlara kadar yıkıp, yakmış.”

İşin aslının ne olduğunu Elbistan’ın tarihine göz atarak birlikte bakalım mı:

Bildiğiniz üzere Dulkadiroğulları Devleti (Beyliği) 1298-1522 yılları arasında  Elbistan merkezli olarak kurulan bir Türkmen devletiydi. Dulkadiroğulları, Osmanlı Topraklarına en son katılan beylik olarak bilinir.

  Dulkadiroğlu Beyliği  Turnadağ Muhaberesiyle 1515 yılında Osmanlı devletine bağlanır.

Peki, Dulkadiroğlu Beyliğinin içinde yer alan ve bir dönem Dulkadiroğlu Beyliğinin başkentliğini yapmış olan Elbistan, Osmanlı Devleti’ne katılıncaya kadar geçen süreç içerisinde neler yaşar:

Bölge Kösedağ Muharebesi'nden sonra Moğol hakimiyetine girer. Memlûk Sultanı Baybars'ın Moğol ordusunu yenmesi ile 112 sene Memlûk Devleti bütün bölgede etkili olunca   Dulkadiroğulları Beyliği,  176 sene Memlük Devleti'ne bağlı olarak hakimiyet kurar. 

 1400 yılına gelindiğinde Timur, Elbistan ve yöresini yağmalar. Timur’un Elbistan’ı yağmalamasıyla birlikte Elbistan’ın kaderi değişir.

Moğollar, çok fena tahrip ederek amansızca biçerek ve ateş kullanarak ilerler. Tarihçiler, Moğol istilalarını insanlık tarihin en ölümcül olaylarından biri olarak görmektedir. Pek çok kaynak, Moğol istilasında Bila tefrik-i cins ü mezhep yani cins ve mezhep ayrımı olmadığını yazmaktadır.

Ne acı ki; Elbistan, 1400’lü yıllardan 16. yüzyılın başlarına kadar sürekli yağmalanan bir yerleşim merkezi haline gelmiştir.

Hukuk bilimi, yağmalamayı nasıl tarif etmektedir:

“Yağma, diğer adıyla gasp, zilyetliği başkasına ait bir menkul malın “cebir” veya “tehdit” kullanılarak alınmasıyla oluşur.”

Dulkadiroğlu Beyliği'ne bir dönem başkentlik yapan ve tarihi çok eski dönemlere dayanan Elbistan maalesef uzun yıllar Moğol istilasından dolayı tahrip olmuş, yağmalanmıştır. 1507 yılına gelindiğinde ise Elbistan'ın savaşta tamamen yakılmasından sonra Dulkadiroğlu Beyliğinin Merkezi  Maraş'a taşınır.

Timur’un istilasıyla kaderi olumsuz yönde değişmeye başlayan Elbistan, Osmanlı’ya katıldığı dönemlerde  Maraş’ın kazasına dönüştürülür. Halep vilayetinin kurulmasıyla Elbistan köy ve çevresi eski önemini tamamen yitirir.

Halbuki; tarihi, geç hititler dönemine kadar uzanan ve eski bir yerleşim merkezi olan Elbistan bugün Türkiye’nin en önemli enerji merkezi, su yatağı ve dördüncü büyük ovasıdır.

Ermeni kaynaklarda Ablasta, Arapça kaynaklarda Ablestin,  Farsça kaynaklarda Ablistin olarak geçen Elbistan, Osmanlı hakimiyetine girdikten sonra bugünkü söylenişine uygun şeklini almıştır. Halk arasında  Albıstan şeklinde telaffuz edildiğine rastlanmaktadır.

Geçmişte Moğol istilasıyla tahrip edilen bu güzel vadinin her bir kaynağının çok daha verimli ve doğru kullanılmasını temenni ediyorum. 2023 senesinde, Türkiye Cumhuriyeti’nin 100. yılında tüm siyasilerin el birliğiyle Elbistan’ı il yapmak için çaba sarf etmelerini ve Elbistan’ın kaderinin pozitif yönde değişim yaşamasını diliyorum.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Gamze Erden - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Elbistanın Sesi Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Elbistanın Sesi Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Elbistanın Sesi Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Elbistanın Sesi Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.

03

M.Reşit İNANÇ - Tebrik ediyoum.Güzel konulara değiniyorsunuz.Selamlar.

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 23 Ağustos 15:08
02

M.aykaç Erginöz - Yazılarınızı buyuk bir keyifle okuyorum tebrik ederim

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 19 Ağustos 20:51
01

Kamil Yinanç - Güzel bir yazı olmuş emeğinize sağlık Gamze Hanım

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 19 Ağustos 16:17

SATILIK ARAZİ

SATILIK ARAZİ YATIRIMA UYGUN BAHÇE TAPULU TARIMSAL FAALİYETLERE UYGUN HAYVANCILIK FAALİYETİNE DE UYGUNDUR. 2493 ADA 3 VE 4 PARSELLERDİR. HERBİRİ 10 DÖ...

MEHMET KAYA

Kiralık Daire

Köprübaşı Mahallesi, Gariplik Caddesi Göktürk Apartmanı No.19 Kiralık, eşyalı, doğal gazlı, güneş enerjili, okula ve çarşıya yürüme mesafesinde 2+1 da...

0(552) 881 92 84 AYŞE EKİCİ

BAYAN ELEMAN ARANIYOR

Optik sektöründe diksiyonu düzgün ikna kabiliyeti kuvvetli tecrübeli yada tecrübesiz bayan eleman aranıyor.. Müraacaatlar şahsen yapılacaktır.yer. Yaş...

413 20 00

ELEMAN ARANIYOR

Muhasebe Büromuzda Çalışacak Tecrübeli Bay - Bayan Muhasebeci Aranmaktadır. Durmuş ADBAY / Mali Müşavir 

0532 258 07 56

Öğretmen aranıyor

Merkezimize ;Özel eğitim öğretmeni (Lisans) veya Özel Eğitim Alanında Destek Eğitimi Verecek Uzman Öğretici Yetiştirme Kursuna katılmış olan Sınıf Öğr...

YENİ HAYAT REHABİLİTASYON MERKEZİ

BAYAN ELEMAN ARANIYOR

Kitappark Kırtasiyede çalıştırılmak üzere diksiyonu düzgün hesap bilen uzun vadeli çalışabilecek bayan personel aranmaktadır.Müracaat Şahsen yapılacak...

0543 455 15 07

SATILIK TARLA

Çiçek mahallesinde örme yol mevki 894.parsel 5 dönüm 250 m2 olan tarlam satılıktır.Zübeyir Çoban

0505 866 66 95 - 0505 389 79 12

mihmandar Cafe

Pınarbaşı mihmandar cafede bizimle çalışacak bayan mutfakçi ve bayan garson ariyoruz.

0(530) 310 29 31 SEFA ERSOY

KİRALİIK DAİRE

Eğitim öğretim boyunca şehir dışından gelecek olan öğretmenler için kiralık 1artı 1. Şehrin göbeğinde öğretmen evininin karşısında eşyalı olarak İster...

SÜLEYMAN BEY

KİRALIK DAİRELER

Kızılcaoba Mahallesi Recep Tayyip Erdoğan Millet Bahçesi CivarıBirinci kat 2+1 Doğalgazlı, Çift Balkonlu 1800 TL Dairemiz Kiralıktır.EYLÜL 1'DEN İTİBA...

0534 013 42 46