“Menkıbeler ve Somuncu Baba”

Allah’a yakın olduğuna inanılan veli kişilerin kerametlerini konu edinen ve efsane ile ilişkili bir tür olan menkıbeler sözlü kültürümüzde önemli bir yer tutar. Efsanenin alt kolu olarak ele alınan kutsal kabul edilen kişilerin kerametlerini konu alan menkıbeleri, Anadolu’nun tasavvuf düşüncesinin manevi ışığı olarak Anadolu’nun her bölgesinde karşılaşmaktayız. Somuncu Baba’da tasavvuf düşüncesindeki önemli şahsiyetlerden biridir.

Somuncu Baba olarak bilinen, Şeyh Hamid-i Veli (d.1331-ö.1412)  yılları arasında yaşamıştır. Şeyh Hamîd-i Velî, Hamîd-i Kayserî, Hamîd-i Aksarayî, Somuncu Koca, Ekmekçi Koca ve Somuncu Baba olarak da bilinir.

Osmanlı kuruluş dönemi ünlü mutasavvıfı ve âlim olan Somuncu Baba aynı zamanda Bayramiyye Tarikâtı nın kurucusu Hacı Bayram Veli’nin de hocasıdır. Somuncu Baba,  Safevîyye Tarikâtı'nın Anadolu’ya yayılmasında etkin faaliyetlerde bulunmuş büyük bir mutasavvıftır.

 

Somuncu Baba ile ilgili kutsal anlatılarda yer alan motifler şunlardır:

 a. Aynı anda birden fazla yerde görünme.

 b. Duanın kabul olması.

 c. Hayvanlarla konuşma.

 d. Ateşsiz yemek pişirme.

 e. Öleceğini hissetme.

 

Velilerin kerametleriyle ilgili anlatıların gerçek olup olmadığı hep sorulan bir soru olmuştur. Schimmel'e göre pek çok keramet doğru ve gerçekti. Bu mutasavvıflar âlem-i misaldeki olayları olgular dünyasına indirme gücüne sahiplerdi. Allah'ın onlara verdiği olağanüstü güçlerle bu zorlu yolculuğu aşarak müridlerine yol göstermişlerdi. (Schimmel, 2004, 228)

Somuncu Baba’nın onunla özdeşleşmiş olan   Ateşsiz Yemek Pişirme ile ilgili kerametini Prof. Dr. Behiye Köksel’in “Somuncu Baba ile İlgili Anlatıların Motifleri ve Halk İslam'ı Bağlamında Değerlendirilmesi” makalesinden alıntılar isek;

Somuncu Baba, Bursa'da iken bir gün fırına ekmeklerini sürmüş, pişmesini beklemeye başlamıştır, o sırada Emir Sultan hazretleri elinde bir çömlekle gelir ve içindeki yemeği fırında pişirmesini rica eder. Somuncu Baba, çömleği alır, fırına sürmeye çalışır, ama çömlek fırının ağzından bir türlü sığmaz. O zaman Emir Sultan'a der ki bu işi sen yap. Emir Sultan fırına çömleği sokar, ama içeride hiç ateş yanmadığını fark eder fırının kapağına eğilince. Fakat içerden biraz sonra yemek pişmiş olarak çıkar. İki ehl-i hal derin bir sohbete dalarlar orada. (Somuncu Baba, islamiforumlar.net) Ateşsiz yemek pişirme, eşyaya hükmetme olarak alınabilir, veli yemeği pişirmek için ateşe ihtiyaç duymamaktadır. Kimi inanış ve anlatılarda derviş ya da veli kabul edilen zat, ateş üzerinde yürür ve ateş onu yakmaz, hatta ateşi eline alır ve eli yanmaz. Burada eşyanın tabiatına hükmetme vardır. Şu açıdan da bakılabilir, veli vecd halindedir ve ateşi hissetmez ve öyle olsa ateşin yaktığına dair deliller bulunur. Ama bu tür inanış ve anlatılarda bu, yoktur.”

 Son cümle olarak şu şekilde söyleyebilirim: Somuncu Baba'ya Aksaray, Bursa ve Darende sahip çıkmaktadır. Ortak bir inanç etrafında yüzyılları aşarak gelmiş olan Somuncu Baba, günümüzde de manevî birleştiriciliğini sürdürmektedir

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Gamze Erden - Mesaj Gönder

# Ateş, koca

göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Elbistanın Sesi Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Elbistanın Sesi Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Elbistanın Sesi Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Elbistanın Sesi Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.