“ANADOLU ALEVİLİĞİNİN SEMBOL İSİMLERİNDEN PİR SULTAN ABDAL”  

 

Değerli Okuyucularım; Pir Sultan Abdal’ın çok sevdiğim şiiri ile sohbete başlamak istiyorum:

Yürü bre yalan dünya

Yalan dünya değil misin

Hasan ile Hüseyin'i

Alan dünya değil misin  

                                          

Ali bindi Düldül ata

Bak şu kaşa, bak şu göze

Ciğer kebap oldu köze

Muhammed'i bir top beze

Saran dünya değil misin

 

Peki Kimdir Pir Sultan Abdal, birlikte hatırlayalım mı?

Pîr Sultan Abdal (Banazlı aşık Pîr Sultan), 16. yüzyılda Anadolu'da yaşadığı varsayılan Alevi-Türk/Türkmen âşık, sözlü Türkçe ve âşık halk edebiyatının, Alevi inancının en önemli temsilcilerinden Yedi Ulu Ozan'dan birisidir. Alevi Bektaşi Edebiyatının sembol olmuş bir ismidir.  Pir Sultan için tasavvufi edebiyat çevresi Alevi tasavvuf tekke şiirlerinde bayrak olarak kabul etmektedir.

Pir Sultan'ın 16. yüzyıl başında Sivas'ın Yıldızeli ilçesine bağlı Banaz köyünde doğduğu varsayılmaktadır. Pir Sultan'ın soyunun ise, kendisine atfedilen "Benim aslım Horasan'dan Hoy'dandır," deyişine dayandırılarak İran'ın Batı Azerbaycan eyaletindeki Hoy kenti bölgesinden geldiği düşünülmektedir.

Geçmişte, Osmanlı Yönetiminin Sivas civarına gönderdiği Paşa ve Valiler ile Sivas yöre halkının problemleri olduğunu görüyoruz. O dönemde burada yaşayan halk, Alevi Türkmen halkıdır. İster istemez kendilerini siyasi olayların içinde bulurlar. Çünkü Osmanlı sünni bir politika izler. İran coğrafyasında ise Anadolu’nun Doğusunu da etkileyen bir Safevi harekâtı vardır. Şah İsmail ve Şah Tahmaz dönemlerinde Bektaşi Aleviliğine mensup Doğu Anadolu halkı ile İran Coğrafyası arasında samimi bir inanç bağı taşıdığı görülmektedir.

İran Şahının tahriki ile Osmanlı Devleti aleyhine olan isyana katıldığı ve İran lehine casusluk yaptığı gerekçesi ile Hızır Paşa tarafından Pir Sultan Abdal Sivas'ta asılır.. Tabii ölümü ile ilgili efsaneleşmiş pek çok şey anlatılır. Örneğin asıldığında sadece hırkası olduğu canlı bedeninin ise kaybolduğu gibi.Pir Sultan Abdal’ın şiirlerini; aşık şiiri ile tasavvuf tekke şiiri arasında yer alan bir temada görürüz..

Bildiğiniz üzere; Alevîlik inancı, Anadolu’nun Müslümanlaşması sürecinde önemli izler bırakan, Hoca Ahmed YesevîEbu'l VefâKutb’ûd-Dîn HaydarHacı Bektaş-ı VeliAhi EvranTaptuk EmreYunus Emre ve Abdal Musa gibi önemli dini şahsiyetlerin fikirleriyle yapılandırılmıştır.

Ayrıca Alevîlik, Hallâc-ı MansûrSeyyid Nesîmîİsmâ‘il Safevî (Hatai) ve Pir Sultan Abdal ile Hubyar Sultan’a da ayrı bir ehemmiyet vermektedir. Şah İsmâ‘il Safevî, Alevîlik inancının Anadolu’da yayılmasında çok önemli ve etkin bir rol oynamıştır. Alevîlik inancının, Anadolu’ya gelen Hacı Bektaş-ı Veli sayesinde ve ozanların nefesleriyle hayat bulduğuna inanılmaktadır.

O halde Anadolu Aleviğini tanımak ve anlayabilmek için bu şahısların menkıbevi hayatlarını çok iyi okumak, araştırmak gerektiği kanatindeyim.

Yazımı sonlandırırken, Elbistan- Afşin Bölgesinin yetiştirdiği çok büyük değerlerden Aşık Mahzuni Şerif’i anmadan geçemeyeceğim. Bildiğiniz gibi Şerif Cırık veya tanınan adıyla Âşık Mahzuni Şerif Alevi Türk halk ozanımızdır. Onun çokça sevilen bir şiirinde ve pek çok sanatçı tarafından seslendirilen “Ağlasam mı?” türküsünde, Pir Sultan Abdal’ı yad etmesi ona atıfta bulunması ilgi çekicidir. Anadolu’nun yüzyıllardır unutmadığı Pir Sultan Abdal ve onu Türkülerinde yaşatan Aşık Mahzuni Şerif’i ve sevgiyle, saygıyla anıyorum. Ve Aşık Mahzuni Şerif’in çokça sevilen, manidar Türküsünü bir daha hatırlamak ve hatırlatmak istiyorum:

 

Mevlam Gül Diyerek iki göz vermiş

Bilmem Ağlasam mı Ağlamasam mı

Dura Dura Bir Sel Oldum Erenler

Bilmem Çağlasam Mı Çağlamasam mı

 

Yoksulun Sırtından Doyan Doyana

Bunu Gören Yürek Nasıl Dayana

Yiğit Muhtaç Olmuş Kuru Soğana

Bilmem Söylesem mi Söylemesem mi

 

Mahsuni Şerif Dindir Acını

Bazı Acılardan Al İlacını

Pir Sultanlar gibi Dar Ağacını

Bilmem Boylasam mı Boylamasam mı

 

 

 

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Gamze Erden - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Elbistanın Sesi Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Elbistanın Sesi Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Elbistanın Sesi Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Elbistanın Sesi Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.

01

Ali İhsan Yi̇nanç - Halk Ozanlarının, toplum yaşantılarını etkilemesi ve sorunlarının dile getirilmesi önem arzeder.

Sayın Yazar, bu değerleri güzel anlatımı ile dillendirmiştir.

KUTLUYORUM.

Yanıtla . 1Beğen . 0Beğenme 18 Mayıs 14:52