ÇANGAL YOLU YA DA İKİ ATIN POPO GENİŞLİĞİ

Eski Elbistan’ın o dar sokakları aklıma gelince, en darının Diyarbakır Urfa, Hatay, Maraş, Antep benzeri birçok il ve ilçemizin dar sokakları gibi belli bir darlıktan mesela normal bir insanın iki elini yanlara açmasından daha dar olmadıklarını ve bunun bir sebebinin olup olmadığını düşünürdüm.

Nispeten geniş olan bir sokak boyunca bitişik olarak yapılması gereken evler yan yana dizilerken, yaklaşık ortalarına gelen bir yere ille bir dar sokak konurdu.

İçinde bir iki evin giriş kapısı veya odunluğunun, ahırının kapıları da bulunabilirdi.

Dar sokaklar öyle ustalıkla yapılırdı ki hem mahalleleri birbirinden ayırırdı, hem bu taraftaki geniş sokak ile bir başka geniş sokağı birleştirirdi. Ayrıca insanlara kestirme bir yol olurdu. Evlerin pencereleri ışık almak için o tarafa da açılırdı. Sokağın iki tarafı da aynı kişiye ait ev ise üstten gabaltı ile birleştirilir, altından yine gelip geçecek olanlara yol verilirdi.

&

Yedi sekiz yıl kadar önce İki Atın Popo Genişliği diye bir yazı yazmıştım. Hatırlayalım:

Neden iki atın popo genişliği?

Tren raylarının genişliği iki atın popo genişliği kadardır da ondan. İngiltere’de ilk yapılan tren rayları böyle olduğu gibi ABD’deki raylar da aynı genişliktedir; zira onları da İngiliz göçmenler yapmıştır.

Peki neden iki atın popo genişliği kadardır.

Çünkü ilk tren raylarını yapanlar, tramvay yolunun genişliğini ölçü olarak almışlardır.

Öyleyse tramvay raylarının genişliği neden ölçü olarak alınmıştır?

Çünkü o mesafe at arabalarının genişliği kadardır.

Peki neden at arabalarının genişliği o kadardır?

Çünkü ta Romalılar döneminden beri savaşçılarının arabaları yan yana getirilmiş iki atın çektiği araçlardır ve iki atın poposunun genişliği yaklaşık 1,5 metredir.

Bu durumda dünyanın her yerinde raylar iki atıp poposu genişliğinde yapılmak durumunda kalmıştır.

&

15 Mayıs günü Miraç kandilini kutlama amacıyla sağ olsun Haceyiplerin (Hacı Eyyupların / Halıdoğullarının) Şeref Yenel telefon açtı. Karşılıklı kutladıktan sonra memleketten konuşmaya başladık. Hep öyle yaparız zaten. Bir ara söz Kale kazısına gelip de o civanda dolaşınca Şeref Bey, “Bodoların evinin önünde bir ÇANGAL YOLU vardı” demesin mi? Hemen lafını kestim:

‒ Ağabey Çangal yolu mu dedin?

‒ Evet. Öyle derler ya. Yani eskiden kova veya teneke ile su taşıyanlar çangal kullanırdı. O sokaklar bu çangalların geçmesine mani olmayacak darlıkta yapılırdı. Bu yüzden Çangal yolu denirdi.

Sağ olsun, bana bir Elbistan tabiri daha öğretti. Önce hiç duymamıştım. Rahmetli Hamdi amcamın çangalı vardı ve onu şehir şebeke suyu gelmeden önce mahalle veya Ulu Caminin önündeki çeşmelerden su taşırken kullanırdı.

Yaklaşık 1,5 metre kadardır. Omuzlarda konur, omuzların ve ensenin kavislerine uygun olarak şekillendirilmiştir. Uçlarından kovalara takılacak zincir veya ipe takılı çengel asılıdır.

Hımm şimdi daha iyi anladım ki, mahalle aralarında çok sayıda olan DAR SOKAKLAR rastgele bir genişlikte değil; iki atıp popo, pardon omuza konmuş bir ÇANGAL genişliğinde yani 1,5 m genişliğinde yapılırmış.

- Pazartesi günü buluşalım -

ELBİSTANLI HANIM ŞAİRLER / 1847-2015

(272 Sayfa, 10 TL)

● ELBİSTANCA

(Kahkahalarla okunan sözlük… Büyük Boy, 350 Sayfa; 15 TL)

● TERK EDEN ELBİSTAN–1

● TERK EDEN ELBİSTAN–2

● TERK EDEN ELBİSTAN–3

( Üç Cilt Toplam 816 Sayfa; 25 TL )

İSTEME VE İLETİŞİM İÇİN:

İstediğiniz Kitap(lar)ın Bedelini

Arif Bilgin’in;

0199-312 78784-5001 Numaralı Elbistan Ziraat Bankası

veya 5185615 Numaralı Posta Çeki hesabına Yatırılıp

Adresinizi

aşağıdaki e-mail adresine bildirmeniz yeterlidir.

[email protected]

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Silinen makaleler - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Elbistanın Sesi Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Elbistanın Sesi Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Elbistanın Sesi Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Elbistanın Sesi Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.


Satılık tarla

Pınarbaşı 327 ada 29 parsel 886 M2 lik hisseli tarlam satılıktir.

MUKREMİN ÖZTÜRK

SATLIK TARLA

ELBİSTAN TAŞBURUN 3304 ADA 85 NOLU PARSEL 48774,90 m2 LİK TARLADA 2090 m2 LİK HİSSEM SATLIKTIR. FİYAT İÇİN ARAYINIZ. PAZARLIK PAYI VARDIR

MÜKREMİ̇N ÖZTÜRK

TEMİZLİK VE YEMEK

İSTASYONUMUZDA TEMİZLİK VE YEMEK İŞLERİNDE ÇALIŞTIRILMAK ÜZERE BAYAN ELEMAN ARANMAKTADIR.

ELBİ̇STAN ENSAR PETROL

Eğitim Fakültesi Mezunu/ Okul Öncesi Öğretmeni

Elbistan Bahçelievler mahallesinde bulunan yeni hayat rehabilitasyon merkezine; eğitim fakültesi mezunu veya formasyon almış fen edebiyat fakültesi me...

0 ÖZEL YENİ HAYAT ÖZEL EĞİTİM VE REHABİLİTASYON MERKEZİ

KİRALIK 2+1 3+1 Ev Arıyorum

2+1 veya 3+1 doğalgazli ev ariyorum

MHMUT AYDİN

SATILIK BAĞ - BAHÇE

SATILIK BAĞ - BAHÇEEkinözü Orta İçme üzerinde 407 parsel 795 ada 2809 metreve 408 parsel 795 ada 1957m2' lik bahçem satılıktır.

0552 450 56 91

AKARYAKIT SATIŞ ELEMANI

İSTASYONUMUZDA ÇALIŞTIRILMAK ÜZERE AKARYAKIT SATIŞ ELEMANI ARANMAKTADIR

ENSAR PETROL

Oyun ablası

7 yaşındaki kızım için oyun ablası arıyoruz.Günluk 4-5 saat ilgilenecek,oyun oynayacak,ödev yaptıracak,18-30 yaş arası bayan arıyorum.

0(506) 903 57 70 ÖZGÜL BÖKE

Esentepe Mah 3+1 sobalı kiralık daire

1.Katta 3+1 sobalı dairedir. 2 balkon 1 kileri mevcut. Çelik kapı, taban parke döşeli, camlarında demir korkuluk bulunmaktadır. Binada yalıtım vardır....

ATİLA

ELEMAN ARANIYOR

MİLLET BAHÇESİ KARSISI ADAKULE YANINDA BULUNAN ESLİNE GÜZELLİK MERKEZİNDE ÇALIŞTIRILMAK ÜZERE BAYAN ELEMAN ALINACAKTIR.DAHA ÖNCE GÜZELLİK VE KUAFÖR Hİ...

ESLİ̇NE GÜZELLİ̇K MERKEZİ̇