banner136
banner191
Önce tespit edebildiğim kadarıyla Elbistan’ın bilinen çulfalarını sıralayalım. (Eksiğim varsa bilenlerden, lütfen bana iletmelerini rica ediyorum.
1- Mustafa Kılıç
2- Madi (Ücük) Kızılcaobalı
3- Şuayip Usta
4- Nurihocalardan Abdullah (Yüce) Usta
5- Marabalı Ali Yıldız
6- Maraşlı Ahmet Usta
7- Culfa Murtaza
8- Nurihocalardan Mustafa Yüce
9- Mehmet Çatalbaş
10- Mehmet Özpolat
11- Culfa Ahmek (Hacı Akıllardan)
12- Kandilli Durmuş Usta
13- Culfa Sağır Mustafa
14- Kör Hacı’nın Ömer
15- İbiksiz Murtaza Usta
16- Karcılardan Durdu Usta
17- Hanifi Köleli (Sonradan öğretmen olmuş)
18- Mevlüt Vural (Sonradan öğretmen olmuş)
19- Rüstem Yurt
20- Çörü’nün oğlu Rüstem
Elbistan’da mesleği en son icra eden ve bırakan Culfa (Dokumacı) Rüstem Yurt, mesleği ile ilgili ilk cümlesi şu oldu: “Bu meslek Ermenilerden kalan mesleklerdendir”.
Elbistan’daki dokumacılar, el tezgâhları ile sofra, kilim, yolluk ve yünden düz kumaş, şalvar, ceket, başlık, kuşak dokurlardı. Müşteri, yünü ip haline getirip dokumacıya (culfaya) verir, o da istenilen şeyleri örerdi. Kumaş dokutulmuşsa, götürüp terziye verir ve istediğini diktirirdi.
Bir zamanlar Elbistan’da en tutulan mesleklerden biri imiş dokumacılık. Öyle ki hamile kadınlar, “Ah keşke oğlum olsa da dokumacının birine çırak versem!” diye dilek tutar veya dua edermiş… 
Devam ediyor Rüstem Usta; “Nasıl imrenmesinler ki, o zamanlar, herkes dokumacıların dokuduğu şeyleri giyerdi; dolayısıyla işimiz o kadar çoktu ki, sabah namazında işin başına oturur idarelerin ışığında gece yarılarına kadar çalışırdık…
El tezgâhını oluşturan parçalar:
Çıkrık (Masrayı sarar), Dolap ‘Drezi yapmak için), Tarak, Masra, Mekik, Ayakcak, Tefe (Tezgâhın üst kısmında, mekiği bir taraftan diğer tarafa atınca elle çekilip itilen mekanizma), Mekik iği…
Rüstem Yurt
Elbistan’daki Son culfası...
1934 Elbistan Güneşli Mahallesi’nde doğdu. Yusufbâalardan Nalbant Durmuş Ali Efendi’dir. Culfacılığa küçük yaşlarda Nurihocalardan Abdullah Yüce’nin yanında başladı ve onun yanında ustalığa erdi.
Mesleğe çırak olarak 13 yaşında besmele çekti. Okula hiç gitmedi, daha doğrusu gönderilmedi. 23 yıl Abdullah Usta’nı yanında mesleği öğrendi, çalıştı, ustasına hizmet etti. 23 yılsonunda 1975-1976 gibi bir yılda Abdullah Usta hacca gider ve geldikten bir süre sonra dükkâna uğrar; çalışacakmış gibi önlüğünü takar, bir şeyleri alıp başka yere kor… Söyleyeceği vardır. Tekrar önlüğünü çıkartıp bir mıha asar ve çırağına (Rüstem Yurt’a) dönerek şunları söyler:
‒ Yavrum, ben işi artık bırakıyorum. Bu dükkânda ne varsa bundan sonra senindir. Benim hakkım sana helal olsun, sen de bana helal et!..
Sonra çırağının gözlerinden öper, o da ellerinden ve Abdullah usta dükkânı olduğu gibi terk ederek, içinde ne varsa bir tek kuruş almadan çırağına devredip çıkar gider…
Rüstem Usta, 1997 yılında, Elbistan’daki son culfacı olarak 50 yıl çalıştıktan sonra mesleğini bıraktı. Bırakırken de şunları söyledi:
— Bu iş, yani böyle bir meslek Elbistan’da benimle sona ermiştir. Güzel yolluk dokurdum. Turistlerin bile aradığı dokuma parçalarından olmuştu. Tüccarlığını yapanlar, turistler için beşer onar sipariş verirdi… Aslında ben mesleğimden memnundum; ama sanayinin ilerlemesi, makine ürünlerinin daha ucuz ve tercih edilir olması, bizim işimizi de mesleğimizi de bitirdi. Dolayısıyla ben mesleğimi değil, mesleğim beni bıraktı…
Son dokuduğu bir yollukmuş. Onu bitirdikten sonra tezgâhı kırıp atmış. Elinde son tezgâhın son parçası olarak bir tek mekiği kalmış; onu da bana hediye etti…
-Her pazartesi yeniden buluşalım-
ELBİSTANLI HANIM ŞAİRLER / 1847-2015
(272 Sayfa, 10 TL)
● ELBİSTANCA
(Kahkahalarla okunan sözlük… Büyük Boy, 350 Sayfa; 15 TL)
● TERK EDEN ELBİSTAN–1
● TERK EDEN ELBİSTAN–2
● TERK EDEN ELBİSTAN–3
(Üç Cilt Toplam 816 Sayfa; 25 TL)
İSTEME VE İLETİŞİM İÇİN:
İstediğiniz Kitap(lar)ın Bedelini
Arif Bilgin’in;
0199-312 78784-5001 Numaralı Elbistan Ziraat Bankası
veya 5185615 Numaralı Posta Çeki hesabına Yatırılıp
Adresinizi
aşağıdaki e-mail adresine bildirmeniz yeterlidir.
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
H AHMET TOSUN 6 yıl önce

ÇOK YAZIK

Avatar
Vecdi Güler 6 yıl önce

Mevlüt bey de çulfaymış,hayret.Ayrıca bir de Akverenli Culfa Mevlüt vardı,ama onun mesleği mi,lakabı mı bilmiyorum.