banner136
banner191
banner162

Elbistan, Besi OSB ile organik gübre üretim üssü olmaya aday
banner167

KSÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Kadir Saltalı’nın imzasını taşıyan bilimsel çalışmada, bölgedeki gidya ve leonarditle hayvansal sıvı ve katı atıklardan yılda 1 milyon tonun üzerinde sıvı ve katı organik gübre üretileceği öngörülüyor. Bu devasa organik gübre üretiminin ekonomik değeri ise 500 milyon TL’yi aşıyor.

Elbistan’da Tarıma Dayalı Besi İhtisas Organize Sanayi Bölgesi (TDİOSB) kurulması yönündeki adımlar kararlılıkla atılıyor. Tüzel kişiliği onaylanan bu dev hayvancılık yatırımı, 60 bin büyükbaş hayvan kapasitesine sahip olacak. Bünyesindeki 500 başlık et kombina tesisi, biyogaz üretim tesisi, yem üretim fabrikası, deri ve sakatat ön işleme tesisi, et kombinasında oluşan boynuz, tırnak, paça ve kemiklerin bertarafı için rendering tesisi ile 5 bin kişinin ekmek kapısı olacak bu yatırım, tarım sektörü için de sıvı ve katı organik gübre üssüne dönüşecek.

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi (KSÜ) Rektör Yardımcısı ve Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Beslemesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kadir Saltalı, Elbistan Besi OSB’deki atıkların, bölgedeki linyit rezervinden elde edilen gidya ve leonarditle birlikte Türk tarımında suni gübre kullanımını büyük ölçüde azaltacak potansiyelini, bilimsel çalışma ile ortaya koydu. Çalışmasıyla ilgili olarak Elbistan Kaymakamı Özkan Demir’le görüş alışverişinde bulunan Prof. Dr. Saltalı, projenin pratiğe dökülmesi halinde Türk tarımında doğallığın kapısının aralanacağını söyledi.

Elbistan TDİOSB’de hayvansal atıkların değerlendirilmesi için biyogaz üretim tesisi planlandığını hatırlatan Prof. Dr. Kadir Saltalı, çalışmasının da biyogaz üretim sonrası ortaya çıkacak katı ve sıvı atık ile ilgili planlamayı kapsadığının bilgisini verdi.

60 bin baş olarak planlanan Elbistan TDİOSB’de günlük olarak 3 bin 240 ton sıvı ve yaklaşık 360 ton da katı atık oluşacağını kaydeden Prof. Dr. Saltalı, bu atıkların, biyogaz üretimi için havasız ortamda fermente edildiği için organik gübreye dönüştürülebileceğini vurguladı.

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi (KSÜ) Rektör Yardımcısı ve Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Beslemesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kadir Saltalı, çalışmasının ana detaylarını şu şekilde sıraladı:

“Hayvan dışkıların tekli veya karışımından biyogaz üretimi sonucu elde edilen katı ve sıvı ürünler organik gübre olarak değerlendirilmektedir. Elbistan Besi OSB’de ortaya çıkacak katık atık (360 ton/gün) yönetmelikte belirtilen nem düzeyine (yüzde 35 nem) getirildikten sonra katı organik gübre olarak pazarlanabilir. Elbistan Besi OSB’de ortaya çıkacak sıvı atıklar (3240 ton/gün) ise; sıvı organik gübre olarak pazarlanabilir.

Afşin-Elbistan kömür sahasında atık olarak ortaya çıkan ve tekrar dolguda kullanılan gidya ve leonardit ile tekniğine uygun olarak karıştırılarak organik gübre elde edilebilir. Gidya; yüzde 30-40 kireç ve yüzde 40-50 organik madde içermektedir. Yaz aylarında termik santralinden elde edilen gidya kurumaya bırakılır ve stok yapılır. Kuruyan gidya, biyogaz tesisinde ortaya çıkan sıvı atık ile karıştırılarak bitki besin maddeleri ile zenginleşmiş katı organik gübre elde edilebilir. Böylece her iki atık katı organik gübreye dönüşmüş olur. Bu ürün, kireç içermesi nedeniyle Karadeniz Bölgesinde fındık ve çay üreticileri için özellikle tercih edilen bir ürün olur.

Leonardit (en fazla yüzde 8 kireç ve en az yüzde 40 humik asit içeren madde) ise gidya gibi yaz aylarında kurumaya bırakılır ve stok yapılır. Kuruyan leonardit, biyogaz tesisinde ortaya çıkan sıvı gübre ile karıştırılarak bitki besin maddeleri ile zenginleşmiş katı organik gübre elde edilebilir. Kömür sahasında atık olarak ortaya çıkan gidya - leonardit ile biyogaz tesisinde atık olarak ortaya çıkan materyaller birleştirildiğinde; bölge ülkemizin organik ve organomineral gübre hammaddelerinin olduğu bir merkeze dönüşebilir. Bu merkezden tüm gübre fabrikalarına gübre ham maddesi, tüm tarım sektörüne ise katı ve sıvı organik gübre sağlanabilir.”

Prof. Dr. Saltalı, bu çalışmanın çevre kirliliğinin önlenmesinde de hayati önem taşıdığının altını çizerek, “Biyogaz üretimi sonrası tarımsal üretim için atık olarak ortaya çıkan sıvı atıklar Ceyhan nehrine verilirse nehir ve baraj gölleri yüzeylerinde ötrofikasyona bağlı yeşil renkli yosun oluşumu kaçınılmaz olacaktır. Buna bağlı olarak suda yaşayan balıklar ve diğer canlı ölümleri de görülecektir” cümleleri ile de doğal yaşamla ilgili tehlikeye dikkati çekti.

Organik gübre kullanılmasının tarımda verimi arttırmasının yanı sıra ülkeyi de dışa bağımlılıktan kurtaracağını aktaran Prof. Dr. Kadir Saltalı, sözlerini, “TDİBOSB’de faaliyet gösteren işletmeler daha az masraf ile daha fazla kazanç sağlayabilecekler ve hayvansal kaynaklı her türlü atık işletmelere ek kaynak olarak geri dönecektir. Böylece bölgede çiftçilerin refah seviyesi yükselecek, tesislerin yan sektörlere etkisi ile bölge kalkınacaktır. Verimi arttıracak ve gübrede dışa bağımlılığımızı azaltacağını öngördüğümüz bu çalışmanın hayata geçirilmesinin ülkemiz tarımında yeni bir sayfa açacağına inanıyorum” cümleleri ile tamamladı.

Kaymakam Özkan Demir ise, Besi OSB’yi Elbistan coğrafyasında istihdam ve ekonomik yaşamda çığır açacak bir proje olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Elbistan Tarıma Dayalı Besi İhtisas Organize Sanayi Bölgesi’ne (TDİOSB), sadece hayvancılık açısından bakmadıklarını dile getiren Kaymakam Demir, “Bu yatırım, ilçemizi zincirleme olarak birçok sektörün çekim merkezi haline dönüştürebilir” dedi.

Prof. Dr. Kadir Saltalı’nın hazırladığı bilimsel çalışmanın da bu yönde bir ufuk çizdiğine işaret Kaymakam Demir, şöyle konuştu:

“Tarım ve hayvancılık, günümüzde insanlık tarihinde hiç olmadığı kadar önem arz ediyor. Bu amaçla Elbistan’ın hem tarım hem de potansiyeline inanarak, büyük emek ve çaba ile ortaya konulan Besi OSB projesinin hayata geçmesi için çaba gösteriyoruz. Bu proje, zincirin halkaları gibi birbirine bağlı birçok sektörü doğrudan ve dolaylı olarak harekete geçirecek. Organik gübre de bu halkalardan biri. Bu yüzden sayın hocamızın hazırladığı çalışmayı çok önemsiyoruz. Değerli fikirleri için kendisine teşekkür ediyoruz.”