9 nisan tarihli yazımda faizin emir ve talimatla indirilmeye kalkmanın ürkütücü sonuçları olabileceğine, dövizde sert bir ralli yaşanabileceği hususlarına vurgu yapılmıştı. Bu bir sürprizmi idi?  Hayır..  Sadece görünen köydü.
        Peki tehlike geçti mi? denilirse cevabım yine hayır olacaktır. Ekonomik veriler yeniden dengelenene kadar artçı sarsıntılar yaşayacağız. Ülke olarak yüklenmek zorunda kaldığımız maliyet göz önüne alınırsa , kurbağaların ürkütülmesi hayrımıza olmadı. (borç yükü yaklaşık 60 milyar dolar arttı) Temennim ders alınmış olmasıdır. ama belirtmeliyim ki ders alınmadığı yönünde kaygılar daha ağır basıyor.
      Ekonominin sinir uçları “DÖVİZ-FAİZ ve ENFLASYON”dur. Olur olmaz kurcalamaya gelmez. Müdahale için haklı ve geçerli nedenleriniz ile birlikte akılcı çözümleriniz olmalı. Gelelim konumuza , .Yaşadığımız bu panik krizin  sebebi neydi?
        Konu hakkında fikir yürütmeden önce bakmamız gereken veriler :
1-Türkiye’nin dış borç durumu :
 
Yıllar
Kamu
TCMB
Özel
Türkiye
GSYH Payı (%)
1990
33.268
8.342
10.770
52.381
26,1
2002
64.533
22.003
43.066
129.601
54,8
2017
129.438
704
307.855
437.996
51,9
     
 





2017 3.çeyrek itibarıyla dış borç 437.996 miyar dolara ulaşmış vaziyette
2- Kamunun  iç borç durumu :

2017 itibarıyla iç borç 535 milyar TL ye ulaşmış vaziyette.
3- Cari açık:
TCMB verilerine göre, cari işlemler açığı, geçen yılın Şubat ayına göre 1.59 milyar dolar artarak 4.15 milyar dolar olurken, 12 aylık cari işlemler açığı 53.35 milyar dolar oldu.
       Tablolarımızdan görüleceği üzere sürekli artan bir borç yükü altındayız. Vadesi gelen borçlar yine  borçlanmak suretiyle çevrilebiliyor. Ayrıca borç toplamına ilave olarak her yıl verdiğimiz cari açık ekleniyor. Sadece 2018 yılında sadece borç çevrimi için yaklaşık 220 milyar dolar yeni borç bulunması gerekiyor. Bu iç karartan tabloya ayrıca  ilave etmemiz gereken birkaç husus daha var. Bunlar borç limitlerini dolaylı etkileyen unsurlar. Son dönemde yapılmakta olan İstanbul havaalanı, Marmaray, köprüler, kanal İstanbul, şehir hastaneleri ve nükleer santral gibi yatırımlar. Bu yatırımlar devlet bütçesinde yer almıyor, açıkçası borç sayılmıyor. (sanırım uzaylılar ödeyecek..)
          Borç çevrimi nasıl yapılıyor ve para kaynakları nelerdir?
1-    Yabancı yatırımcıların tesis, fabrika ev ,emlak alımı için getirdiği dövizler(doğrudan yatırım)
2-    Yurt dışında çalışan işçilerin gönderdiği dövizler
3-    İMF, Uluslarası banka ve kredi kuruluşları
4-    Kayıt dışı para (Vergiden kaçınmak için gizlenen para , uyuşturucu ve kaçakçılıktan gelen para)
5-    Sıcak para diye tabir ettiğimiz spekülatif fonlardan gelen para
Bu seçenekler içinden İMF yi düşüyoruz. Ama diğer finans kurumlarının da genelde İMF yeşil ışık yakmadan kolay kolay para vermediğini hatırlatalım. Doğrudan yatırımlar, işçi ve kayıt dışı  paralar ise  ihtiyacımızı karşılamaktan uzaktır.
          Sıcak para uzun vadeli yatırım yapmaz. Finansal piyasalarda (faiz-borsa vb) kısa vadeli hareketler peşinde olur. Vur-kaç taktiği diyebiliriz. Sistem şöyle çalışıyor. Örnekle açıklamak gerekirse; Yabancı Türkiye’ye 1000 dolar para getiriyor. Bunu TL ye çevirerek %15 le bankaya yatırıyor veya DİBS(devlet iç borçlanma senedi) alıyor. Vade sonunda yine dolara çevirip gidiyor. Bu esnada diyelim ki dolar %5 yükselmiş olsun %10 net kar la  1100 dolar alarak evine dönüyor.
            Bir diğer örnek: geçen yıl ortalama %11 civarında faizle yatırım yapan spekülatörler ,kurdaki %18 lik artışla %7 lik bir zarara girmiş durumda. Anapara+faiz toplamı ile 934 dolar alabilmektedir.
Döviz cephesinde neler oluyor ?
         Spekülatif fonlar, ekonomideki kısmi bozulma ve bölgede esen savaş rüzgarlarından etkilenmiş görünüyor. Son bir aydır risk azaltma amaçlı hareketler hızlanmış vaziyette. Buda dövize olan  talebi kamçılıyor. Talep artışı ise döviz fiyatlarını yukarıya çekiyor.
         Normal zamanlarda bu gibi durumlarda piyasaya döviz verilmesi veya faiz artırımı yoluyla hükümet müdahalesi olur ortalık yatışırdı. Ancak bu kez öyle olmadı Hükümet seyretmekle yetindi. Anlayacağınız hükümet sıcak paraya okkalı bir gol attı ve bilek güreşi hükümet lehine sonuçlanmış durumda.
 
   PİYASALAR:
DOLAR :   destekler.3,96-403- dirençler ise 4,10-4,19 olarak takip edilebilir. Döviz cephesinde sorunlarımız olduğu muhakkak ama panik havasının dağıtılmasında yarar var. Pozisyonlar korunmalı, geri çekilmeler alım fırsatı olarak görülmeli.
Borsa :110,000 seviyesinden geçen uzun vadeli trend bozulmuş durumda. yeni giriş yapmayı düşünenler acele etmemeli. Pozisyonda olanlar için yarı nakit, yarı mal tercihi uygun olur.
 
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
Incibaba 4 ay önce

Üretim olmadan ekonomi olmaz. Prof olmaya gerek yok

Avatar
Incibaba 4 ay önce

Simdi bir doktor toplum sagligi icin bir kösede A hastaligini detayli anlatsa millet bu diyor diyecek, ama detayli degilde dogrulari yanlislari anlatsa daha yerinde olur..
Benzin olmus 6 lira, asgari ücret 1400 adam enflasyonu menflasyu ne yapsin. Millet ac aaac.

Misafir Avatar
samieray 3 ay önce @Incibaba

sayın incibaba
öncelkle eleştirilerden memmuniyet duyduğumu belirteyim.yol gösterici oluyor. Ancak benim tarzım bu anafikri yazı içine gömerek okuyucunun hissetmesini sağlamak.
1-Doktor örneğiniz güzel ama, ata sözünü hatırlayalım. "derdini bilmeyen derman bulamaz" Halkın sorunlarını "kemal sunal" gibi anlatabilecek yetenekte değilim. saygılar.

Beğenmedim! (0)
Avatar
eray 3 ay önce

Yani biz IMF ye olan borcumuzu başka yerlere borçlanarak mı ödedik hocam?

Misafir Avatar
samieray 3 ay önce @eray

Evet.
İmf borcunu başka yerden aldığımız borçla ödedik. övünülecek bir durum yok.
ancak bir noktaya dikkat edelim. İMF borç verirken siyasi kriterler koyar. bu nedenle uzak durmakta yarar var.

Beğenmedim! (0)
Avatar
Incibaba 3 ay önce

Kime diyom.. Bos bos konusuyorum

banner110